ग्रामपंचायत खूपीरे, ता. करवीर येथील रामस्वामी महाराजांची कार्तिक यात्रेला जिल्ह्यातून हजारी भाविक कार्तिक यात्रेत दर्शनासाठी येतात. या यात्रेस शंभर वर्षाची परंपरा आहे.

कोल्हापूर गगनबावडा महामार्गावर करवीर तालुक्याच्या पश्चिम परिसरात भीगावती नदीच्या काठावर बसलेले खुपीरे गाव विशाल तीर्थयात्रेनंतर हीणारी मीठी यात्रा म्हणून कार्तिक यात्रेचा उल्लेख केला जाती. तेथील ग्रामदेवत मारुती आहे. गावच्या दक्षिणेला श्रीराम स्वामी मंदीराचा सुमारे शंभर वर्षापूवीचा मठ आहे. त्याकाळी तासगांव तालुक्यातील जुळेवाडी येथून रामस्वामी नावाचे महाराज येथे आले. ग्रामस्थांनी पाटील भावकीचे शेतात पिंपळाच्या झाडाखाली त्यांचे आसनस्थान केले. अवघ्या १५ दिवसां नंतर महाराज तेथून निघून गेले होते. राम स्वामी महाराज कार्तिक स्वामीचे भक्त होते. म्हणून कार्तिक नावाचा गजर व जय करत नागरिकांनी यात्रेला सुरुवात केली. पुढे ती कार्तिक यात्रा नावा रूपाला आली. विशाल तीर्थ याने नंतर येणारया पहिल्या मंगळवारी कार्तिक यात्रा सुरु झाली. पुढे जागरूक देवस्थान म्हणून रामस्वामी मंदीरास महत्व प्राप्त झाले. जिल्ह्यातून भाविक याठिकाणी दर्शनास येऊ लागले. ज्या पिंपळाच्या झाडाखाली रामस्वामी बसले होते. त्या पिंपळ वृक्षालाही महत्व प्राप्त झाले. मंदीरामध्ये रामस्वामी यांची बसण्याची गादी असून या गादीवर त्यांच्या प्रतिमेची पूजन केले जाते. तसेच समीर, त्यांच्या पादकांचेही पूजन केले जाते. भक्तांनी दान केलेल्या रामस्वींच्या घोड्यांच्या मतीचे पूजन केले जाते. पिंपळाच्या झाडाखाली असलेल्या महादेवाच्या पिंडीचे पूजन करण्यात येते. मंदीर जुने व छोटे असले तरी कीती मीठी असे ठिकाण आहे. मंदीरामध्ये कर्नाटकातून भक्त म्हणून आलेले हनुमंत मीटनार व त्यांचे वडील यात्रेनिमित्य पूजा बांधत होते. दर्शनासाठी पंचक्रोशीतील खूपीर, साबळेवाडी, शिंदेवाडी, दीनवडे, वाकरे, कुडिने, यवलूज, नीटवडे येथील भाविक मोठ्या प्रमाणात दर्शनासाठी येत असतात. अनेक भक्त अन्न धान्य दान करतात. त्यातून सुमारे तीन ते चार किंटल गव्हाची खीर प्रसाद म्हणून वाटली जाते. हा मुख्य यात्रेचा दिवस शाकाहारी दिवस म्हणून पाळला जाती. मंदीर समिती तर्फे महाप्रसादाचे वाटप केले जाते. यात्रेस राम्स्वमीचा घीडा हे प्रमुख श्रद्धा स्थान म्हणून यात्रेदिवशी उपस्थित असते.

तसेच प्रत्येक आमावस्या व पौर्णिमेला पंचकोशीतील भाविकांची गदी असते. रामनवमीस ही भाविकांची प्रचंड गदी असते व त्यादिवशी मंदीर कमिटी तप महाप्रसादाचे आयोजन केले जाते. अशा प्रकारे शंभर वर्षाचे परंपरा असणारी रामस्वामी मंदीर आहे.

मठ परिसरात याठिकाणी कै. दत्तू रामा पाटील, कै.धोंडी येसबा पाटील, कै. रामा येसबा पाटील यांची शेतजमीन आहे. त्यामधील या लोकांनी स्वमालकीची २० गुंठे शेतजमीन मठासाठी सीडले आहे  तेथे ७० ते ८० वर्षापूवी मठ बांधण्यात आला. त्या मठाची २०२१ मध्ये पडझड होऊन मटाची एक मिंत पडली.

वर्षाला कार्तिक यात्रेला मा. आमदार नरके साहेब आवर्जुन भेट द्यायचे व प्रत्येकाचे मठातील जागा ग्रामपंचायतच्या नावावर करा व मी काय लागेल तेवढा फंड लावती. त्यानंतर पाटील भावकीने २ गुंठे जागा ग्रामपंचायत खुपीरेच्या नावे स्वखर्चाने केली. त्यानंतर मंदिराला ‘क’ वर्ग यात्रास्थळ म्हणून दर्जा पण मिळाला. त्यानंतर श्री. संजय बळवंत पाटील (दादा) यांच्या प्रयत्नातून खा. संजय मंडलिक यांच्या फंडातून २१ लाख रुपये व मा. आम. चंद्रदिप नरकेसी यांच्या विशेष पर्यत्नातून १२ लाख रुपये निधी प्राप्त झाला. व मंदिराच्या बांधण्यास ख-या अर्थानी सुरवात झाली मंदीरातील गाभारा बांधकाम, फरशी, दगडी कमान व मूती साठी पाटील भावकी तसेच गावातील प्रतिष्ठीत व्यक्तीनी व भक्तींनी सरळ हातानी मदत केली. व मंदीर पूर्णत्वास आले. याबद्दल श्री रामस्वामी मठ व्यवस्थापन समिती सर्व देणगीदाराचे शतशः आभारी आहे,

|| श्री राम स्वामी मठ ||